raamposter.jpeg

Vertraagde spraak- en taalontwikkeling

Wat is het?
Men spreekt van een vertraagde spraak- en taalontwikkeling wanneer een jong kind in zijn spraak en taal duidelijk achterblijft bij leeftijdgenootjes.

  • het kind spreekt niet of veel minder dan andere kinderen van zijn leeftijd;
  • het kind spreekt in korte, kromme zinnen;
  • het kind is minder goed te verstaan;
  • het kind begrijpt niet goed wat de ander bedoelt.

Een vertraagde spraak- en taalontwikkeling kan samenhangen met bijv. slechthorendheid of een algehele ontwikkelingsachterstand. Maar het komt ook voor dat een kind slecht spreekt zonder dat er een duidelijke oorzaak voor gevonden wordt.

Gevolgen:
Een vertraging in de spraak- en taalontwikkeling geeft problemen:

  • het kind kan zich niet goed uiten, het kan niet zeggen wat het wil zeggen;
  • het kind wordt anderen niet goed verstaan en begrepen.
  • het kind begrijpt niet goed wat de ander zegt of vraagt.

Dit kan tot gedragsproblemen leiden: het kind wordt opstandig en driftig als het niet begrepen wordt of het gaat zich juist steeds meer terugtrekken.

Ook het leren op school kan moeizamer verlopen als een kind moeite heeft met het spreken en begrijpen van taal.

Wat doet de logopedist?
Onderzoek: de logopedist onderzoekt de taal en de spraak van het kind om duidelijk te krijgen wat er al goed gaat en wat nog niet.

De tests die gebruikt worden zijn gestandaardiseerd en officieel bedoeld voor logopedisch onderzoek. Soms is het nodig om verder onderzoek te laten doen door bijv. een kinderarts, kno-arts of audiologisch centrum.

Na het onderzoek en in overleg met de ouders worden er doelen vastgesteld.

In veel gevallen volgt er een behandeling (of therapie), die enkele weken maar ook maanden kan duren. Dit kan indirecte en/of directe behandeling zijn.

Indirecte behandeling: hierbij geeft de logopedist adviezen en begeleiding aan de ouders, leidsters en leerkrachten. De adviezen gaan over hoe ze kind tot spreken kunnen stimuleren en hoe ze kunnen omgaan met de spraak en taalproblemen van het kind.

Directe behandeling: hierbij komt het kind wekelijks naar de logopedist en oefenen ze samen. De ouders zijn hier zo veel mogelijk bij aanwezig, zodat zij de aanpak van de logopedist kunnen overnemen en de oefeningetjes thuis kunnen herhalen.


De logopedist traint het taalbegrip en verbetert het luistergedrag; er wordt gewerkt aan de woordenschat, de zinsbouw en de uitspraak.

Bij kinderen die nog niet of weinig spreken wordt veel aandacht besteed aan de 'taalvoorwaarden': de voorwaarden om tot spreken te komen.

Taalvoorwaarden zijn:

  • oogkontakt maken
  • beurtnemen
  • imiteren van de ander
  • het gebruiken van taal voor een bepaald doel (dat is: wat wil je zeggen en waarom?).

De ouders en vaak ook de creche of (voor)school worden bij de behandeling betrokken.

In de therapie wordt rekening gehouden met de totale ontwikkeling van het kind, de eventuele bijkomende problemen en de mogelijkheden in de omgeving van het kind. Het resultaat van de behandeling hangt onder andere af van de oorzaak van de vertraagde ontwikkeling. In het algemeen geldt dat een vertraagde spraak- en taalontwikkeling goed te behandelen is, zeker als de problemen al op jonge leeftijd onderkend worden.

Al voor hun tweede jaar kunnen kinderen bij de logopedist terecht. Het onderzoek en de behandeling van een vertraagde spraak- en taalontwikkeling worden als regel vergoed door de ziektekostenverzekeraars, na verwijzing door huisarts of medisch specialist.